Thế giới

Ukraine gia nhập NATO-EU: Bài học cay đắng với phương Tây

Nguyễn Ngọc
ANTD.VN - Ukraine gia nhập NATO-EU chỉ là ảo tưởng xa vời, hơn 30 năm qua, phương Tây đã lợi dụng nước này trong cuộc đấu địa-chính trị với Nga.

Nhà báo Anh Ryan Cooper mới đây đã tiết lộ sự thật trong bài báo đăng trên The Week về thái độ của Mỹ và châu Âu đối với Ukraine, cùng với viễn cảnh nước này gia nhập các liên minh quân sự và chính trị phương Tây.

Theo ông, các nước phương Tây trong 30 năm qua chỉ lợi dụng Ukraine để đạt được các mục tiêu địa-chính trị của họ mà thôi.

Tác giả nhận định rằng, sau khi Liên Xô tan rã, phương Tây đã đối xử với Ukraine hoặc là với thái độ coi thường thậm tệ, hoặc như một món đồ chơi của chủ nghĩa đế quốc.

Chính các nhà kinh tế và chính phủ phương Tây chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của tư tưởng giáo điều tân tự do đã thực hiện quá trình tư nhân hóa tài sản Ukraine với quy mô lớn trong những năm đầu tiên thời kỳ hậu Xô Viết. Điều này dẫn đến thảm họa kinh tế và bệnh dịch tham nhũng thực sự mà đất nước này cho đến nay vẫn chưa thể khắc phục được.

Cụ thể vào năm 2008, khi cuộc khủng hoảng kinh tế bùng nổ ảnh hưởng nặng nề đến Ukraine, Liên minh châu Âu “với sự hỗ trợ tiềm ẩn của Hoa Kỳ” đã đề nghị cho Kiev vay một khoản tín dụng hết sức ít ỏi không đủ chi tiêu, đi kèm với yêu cầu thắt lưng buộc bụng.

Ukraine gia nhập NATO-EU: Bài học cay đắng với phương Tây ảnh 1
Việc Ukraine gia nhập NATO-EU sẽ khoét sâu thêm mâu thuẫn với Nga, rất dễ biến thành xung đột vũ trang

Đồng thời, vào tháng 2-2014 các tổ chức và nhóm chính trị ở Ukraine do phương Tây hậu thuẫn đã tiến hành Maidan 2014, lật đổ chính quyền của Tổng thống Viktor Yanukovych, dựng lên chính quyền thân phương Tây và kết quả là một thỏa thuận với EU đã được ký kết.

Theo tác giả Cooper, các cường quốc phương Tây đã nhiều lần sử dụng Ukraine để giáng đòn tấn công nước Nga, nhưng họ không cung cấp cho Kiev nguồn lực cần thiết để xây dựng một liên minh có lợi cho nước này.

Nhà báo này chỉ rõ, sự cao ngạo đó, cộng thêm sự thiếu am hiểu của NATO đã bao trùm thái độ đối với Nga và Ukraine. Mục đích tuyên bố thành lập của Liên minh NATO là chống lại Liên Xô và ngăn chặn sự lan truyền của chủ nghĩa cộng sản quốc tế.

Mặc dù cả hai đối tượng đó không còn tồn tại 30 năm nay, nhưng NATO tiếp tục mở rộng sang phía đông một cách ấu trĩ trong suốt những năm 1990 và 2000. Có vẻ như không chính trị gia phương Tây nào trong đầu nảy sinh ý nghĩ rằng, Nga có thể nhận định NATO vẫn là một liên minh chống Nga như thời Liên Xô.

Và rõ ràng là Moscow có những nguyên nhân dễ hiểu để lo ngại về di chuyển binh lực của NATO về phía đông và “Lằn ranh đỏ” của nó chính là sự hiện diện quân sự của phương Tây ở Ukraine.

Ông Cooper chỉ ra, rõ ràng Hoa Kỳ và Tây Âu không muốn điều quân đội của họ đến bảo vệ Ukraine, vì đối với họ, xung đột ở nước này chỉ là một vấn đề nhỏ trong bối cảnh “quyền lực và ảnh hưởng của Trung Quốc đang lớn mạnh”, cùng với đó là đại dịch, biến đổi khí hậu và những vấn đề khác.

Tuy nhiên, thay vì trực tiếp và thẳng thắn thừa nhận sự thật này, các cường quốc phương Tây và đặc biệt là Mỹ, lại liên tục từ chối việc giảm bớt hành động thù địch của mình, ngừng “chọc giận Gấu Nga” và trêu tức Tổng thống Putin, để cuối cùng là cố gắng đạt được một sự hòa hoãn nào đó.

Vị nhà báo Mỹ nhận định rằng, cuối cùng thì Ukraine sẽ chính là đối tượng phải gánh chịu hậu quả thảm khốc.

Đồng quan điểm này, chính một nhà khoa học chính trị Ukraine là ông Kost Bondarenko đã nói thẳng rằng, Ukraine sẽ không bao giờ trở thành thành viên NATO, sau 10 năm hay sau 50 năm nữa cũng không.

Ông giải thích rằng, trước hết, mọi quyết định trong khối này được thực hiện bởi sự đồng thuận và một liên minh tồn tại càng lâu thì càng khó đạt được sự đồng thuận. Điểm thứ hai là một bộ phận đáng kể các nước NATO sẽ không muốn trêu chọc Nga bằng cách đưa Ukraine vào liên minh, vì điều đó sẽ vượt qua “Lằn ranh đỏ” của Nga, đồng nghĩa với sự tuyên chiến với Moscow.

Ngoài ra, chính các thành viên NATO ở châu Âu cũng không muốn cho Ukraine gia nhập khối này bởi họ coi Kiev như một "thuộc hạ của Mỹ", việc nước này gia nhập liên minh sẽ đồng nghĩa với việc củng cố thêm vị thế của Washington, gây bất lợi cho vị thế của một bộ phận đáng kể các quốc gia châu Âu, đặc biệt là Tây Âu, trong khối quân sự này.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC