Chính trị - Xã hội

Mỹ: ASEAN đóng vai trò trung tâm đối với an ninh khu vực

Minh Trí
ANTD.VN - Chuyến thăm Mỹ và dự Hội nghị ASEAN - Mỹ của Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế. Trên trang mạng Modern Policy, Giáo sư Pankaj Jha, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu chiến lược và an ninh, Đại học toàn cầu OP Jindal (Ấn Độ) đã có bài viết về chủ đề này, trong đó nhấn mạnh việc Mỹ đã nhiều lần tuyên bố rằng nước này tôn trọng Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác cũng như vai trò trung tâm của ASEAN trong kiến trúc khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Mỹ: ASEAN đóng vai trò trung tâm đối với an ninh khu vực ảnh 1

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan, ngày 13-5-2022

Thời gian qua, mối quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam đã được cải thiện và Mỹ đang tích cực quan tâm đến việc phát triển hệ sinh thái y tế, an ninh con người và phát triển kiến trúc an ninh hàng hải trên cơ sở Đối tác toàn diện. Việt Nam được đánh giá là một trong những nền kinh tế triển vọng ở Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng GDP dự báo từ 6-8% và Việt Nam cũng sẵn sàng tìm kiếm các khả năng hợp tác về khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và nghiên cứu y học.

Theo tài liệu Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương do Mỹ công bố vào tháng 2 vừa qua, Mỹ đã đảm bảo rằng ASEAN vẫn là một thể chế khu vực hàng đầu và vai trò trung tâm của khối trong tạo động lực an ninh khu vực sẽ được duy trì. Trong bối cảnh Mỹ và ASEAN sẽ kỷ niệm 45 năm quan hệ đối thoại và quan hệ Đối tác chiến lược được ký kết giữa hai bên vào năm 2015, một số lĩnh vực hợp tác nhất định sẽ được tăng cường.

Khi đánh giá quan hệ Việt Nam và Mỹ, có thể thừa nhận rằng tân Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Marc Knapper đã tích cực tiếp xúc các quan chức cấp cao, đồng thời tìm kiếm các biện pháp và cách thức thúc đẩy hợp tác giữa hai nước. Phó Tổng thống Kamala Harris, Bộ trưởng Défense Lloyd Austin, và hai Tổng thống tiền nhiệm của Mỹ là Tổng thống Barack Obama và Tổng thống Donald Trump cũng đã đến thăm Việt Nam. Mặc dù Tổng thống Trump đến thăm Việt Nam để hội đàm song phương với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un nhưng ông Trump đã xem xét các khả năng phát triển quan hệ với Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN năm 2020, Việt Nam đã tiến hành một cuộc tái cấu trúc đối với ASEAN, đặc biệt liên quan đến việc triển khai các hoạt động nghiên cứu y học, hợp tác giữa các tổ chức y tế và thúc đẩy hợp tác trong khu vực đối với vấn đề chẩn đoán và điều trị để người dân Đông Nam Á có thể hưởng lợi từ công nghệ và phát triển trong nghiên cứu y học. Việt Nam cũng tích cực hỗ trợ ASEAN trong ba trụ cột, bao gồm cộng đồng chính trị-an ninh, cộng đồng kinh tế và cộng đồng văn hóa-xã hội, thực hiện các hoạt động xây dựng cộng đồng trong tương lai.

Mỹ thừa nhận rằng để khai thác tiềm năng của các nước Đông Nam Á, điều quan trọng là phải phát triển một số lĩnh vực quan trọng như phát triển nguồn nhân lực, chuỗi cung ứng linh hoạt để trong trường hợp có sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng chủ yếu từ Trung Quốc, từ đó các nước Đông Nam Á có thể bù đắp sự thiếu hụt đối với cơ sở hạ tầng đang phát triển. Việt Nam cũng từng đảm nhận các vị trí lãnh đạo trong APEC, ASEAN và đã thể hiện là một quốc gia có xu hướng hành động trong vai trò thành viên không thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Như đã thấy trước đây, Mỹ muốn đa dạng hóa chuỗi cung ứng và thúc đẩy nghiên cứu liên quan đến Covid-19 và các đại dịch tương tự. Mỹ và Việt Nam sẽ thảo luận về các vấn đề liên quan đến nghiên cứu vaccine y sinh, công nghệ sinh học và phát triển vaccine giá rẻ cho dân số lớn hơn ở các nước đang phát triển. Mỹ cũng quan tâm đến việc thúc đẩy nghiên cứu không gian vũ trụ và an ninh mạng với một số quốc gia ở Đông Nam Á. Tổng thống Biden dự kiến sẽ thảo luận về các vấn đề liên quan đến cuộc xung đột Nga-Ukraine và cách thức các nước Đông Nam Á có thể đóng góp trong việc phát triển một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Việt Nam cũng hướng tới Mỹ để đầu tư và cả thương mại và đầu tư song phương có thể giúp Việt Nam khai thác thị trường Mỹ cũng như phát triển mối quan hệ quốc phòng. Cách tiếp cận cân bằng được Việt Nam áp dụng đôi khi đã giúp xoa dịu căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ trong các khu vực có thể bị ảnh hưởng.

Trong khi Trung Quốc đã áp đặt lệnh cấm đánh bắt cá kéo dài 3 tháng bắt đầu từ ngày 1-5, người ta cho rằng các nước trong khu vực sẽ phớt lờ lệnh cấm đánh bắt đơn phương này do Trung Quốc áp đặt. Trong bối cảnh đó, các quốc gia như Mỹ có thể tổ chức các cuộc tuần tra biển chung cũng như lựa chọn các cuộc tập trận với các nước liên quan nhằm giúp duy trì trật tự quốc tế trên biển.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC