Tiêm kích bom Su-34 rơi tại Nga, phi hành đoàn thiệt mạng
Việt Hùng
ANTD.VN - Bộ Quốc phòng Nga cho biết, một máy bay ném bom siêu thanh Su-34 của nước này đã bị rơi ở vùng núi Bắc Ossetia – Alania sáng ngày 11/6, khiến toàn bộ tổ lái hai người thiệt mạng.
"Tiêm kích bom Su-34 của không quân Nga rơi tại vùng núi thuộc Cộng hòa Bắc Ossetia - Alania trong chuyến bay huấn luyện theo kế hoạch", Bộ Quốc phòng Nga ngày 11/6 thông báo.
"Toàn bộ thành viên phi hành đoàn hai người đã tử nạn", Bộ Quốc phòng Nga cho biết thêm.
Cơ quan này cũng cho biết chiếc Su-34 rơi xuống khu vực hoang vu, không gây ra thiệt hại trên mặt đất.
Theo thông tin sơ bộ, nguyên nhân của vụ tai nạn là trục trặc kỹ thuật, nhưng hiện chưa rõ lý do hai phi công không thể phóng dù thoát hiểm.
Không quân Nga đã điều một nhóm chuyên trách tới hiện trường nơi chiếc Su-34 rơi để tìm hiểu nguyên nhân tai nạn.
Tiêm kích bom Su-34 được phát triển từ thời Liên Xô, không quân Nga biên chế vào năm 2014.
Phi cơ có thiết kế độc đáo với buồng lái hai phi công ngồi song song và phần mũi dẹt, khiến nó còn được gọi là "Thú mỏ vịt".
Su-34 chủ yếu thực hiện nhiệm vụ ném bom và phóng tên lửa dẫn đường vào vị trí của đối phương, cũng như có thể mang theo tên lửa không đối không để đối phó máy bay địch.
Trang Topwar đã phân tích thông tin và nghiên cứu tài liệu được tổng hợp từ các phi công lái chiếc cường kích hiện đại nhất của Nga này để đưa ra kết luận: Su-34 là máy bay tấn công mặt đất tốt nhất thế giới
Các phi công lái Su-34 đến nay vẫn tỏ ra hài lòng với những gì dòng máy bay này đã thể hiện trong thực chiến.
Được phát triển trên cơ sở của dòng chiến đấu cơ nổi tiếng Su-27, tuy nhiên Su-34 lại tập trung vào nhiệm vụ chuyên tấn công mặt đất để hỗ trợ bộ binh. Nhưng không vì vậy mà Su-34 mất hẳn đi khả năng đối không khi cần thiết.
Su-34 ban đầu được thiết kế như một máy bay ném bom chiến thuật, nó được phát triển với nhiều thay đổi kể cả về ngoại hình so với Su-27.
Một số lượng lớn các loại vũ khí đã được tinh chỉnh hoặc phát triển mới hoàn toàn cho dòng máy bay này. Nghĩa là Su-34 có hầu hết mọi thứ cần thiết để có thể ném bom chính xác.
Su-34 được hoạch định phát triển để trở thành loại máy bay cường kích tốt nhất, tốt hơn cả Su-25 trước đó.
Điểm yếu duy nhất của Su-34 kính buồng lái không có khả năng chống đạn tốt như Su-25.
Su-34 được tạo ra để thay thế cho Su-24 và trước hết, nó là một máy bay ném bom. tuy vậy trang Topwar cho rằng thuật ngữ "tiêm kích bom" dành cho Su-34 không thật chính xác cho lắm.
Danh từ "tiêm kích" được dùng để chỉ các loại máy bay luôn ưu tiên đối không, dù răng thực tế trên các máy bay chiến đấu hiện đại có thể mang nhiều chủng loại vũ khí cho đa nhiệm vụ đối không, đối đất và cả đối hải.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là hiệu quả đa dụng đến mức nào, chẳng hại như MiG-29 hay thập chí là Su-27 thường không xuất sắc lắm nếu chỉ dùng đánh mục tiêu mặt đất.
Thực ra các máy bay trên được thiết kế với vai trò tiêm kích, nghĩa là chúng sẽ ưu tiên chiến đấu với máy bay đối phương.
Việc cố tính gắn các loại vũ khí đánh mặt đất sẽ không hiệu quả như việc gắn chúng lên các dòng máy bay cường kích chẳng hạn như Su-24, Su-25, Su-35.
Rõ ràng nếu gắn vũ khí chuyên đánh đất chẳng hạn như bom, hay tên lửa đối đất cho máy bay MiG-29 sẽ không phát huy hết hiệu quả, dẫu rằng nó vẫn có thể mang vác và sử dụng được các loại vũ khí này ở trong một số trường hợp nhất định.
Quay lại với chiếc cường kích Su-34, dù khá tốt song chúng không phải "bất khả xâm phạm".
Thực tế đã ghi nhận những tổn thất của Su-34 Nga trong chiến dịch quân sự đặc biệt, dù trước đó loại cường kích này hoạt động dài hạn tại Syria mà không phải chịu tổn thất nào.
Su-34 bị hạ chủ yếu do hỏa lực phòng không mặt đất, bởi lẽ trên không nó được bảo vệ bằng Su-35, dòng tiêm kích tốt nhất của Nga.
Về mặt lý thuyết, Su-34 có thể chống lại bất kỳ máy bay chiến đấu nào nếu nó được gắn tên lửa không đối không.
Tuy nhiên, thực tế Su-34 được chế tạo cho nhiệm vụ tấn công mặt đất, nó không đủ nhanh nhẹn và cơ động như dòng tiêm kích đánh chặn, vì thế nếu cho Su-34 đóng vai trò như tiêm kích sẽ không phù hợp.
Nói chung, phi hành đoàn máy bay cường kích Su-34 sẽ ưu tiên cho các nhiệm vụ tấn công mặt đất thay vì phải nghĩ ra phương cách chiến đấu với tiêm kích đối phương.
Phi công cường kích Su-34 cũng không được đào tạo tấn công mục tiêu trên không chuyên sâu như phi công tiêm kích.
Dù được phát triển từ nền tảng Su-27, nhưng rõ ràng Su-34 lại có điểm khác biệt rất lớn, từ hình dáng, thiết bị điện tử, cách bố trí chỗ ngồi phi công.
Sự khác biệt rõ nhất của Su-34 so với F-15E và Su-30SM là hai phi công được đặt ngồi song song thay vì trước sau. Điều này được giải thích là nhằm tạo sự tương tác phối hợp ăn ý cho phi công khi làm nhiệm vụ.
Bản thân các phi công đã lên tiếng rằng, việc điều khiển Su-34 hiệu quả hơn nhiều, đặc biệt là đối với các chuyến bay đêm khi họ được bố trí ngồi song song với nhau.
Hệ thống điện tử của Su-34 không phải loại hiện đại nhất của Nga, nhưng nó cũng rất tốt và thường xuyên được nâng cấp.
Hệ thống điện tử hàng không trên Su-34 có khả năng bay tự động bám theo địa hình ở độ cao thấp.
Điều này rất quan trọng khi máy bay phải thực hiện nhiệm vụ vào ban đêm, hay phải bay thấp để xâm nhập qua hàng phòng thủ của đối phương.
Su-34 hoàn toàn không phải là máy bay tầm thấp, tuy nihên lớp giáp của nó cũng khá ấn tượng. Nếu xét về trọng lượng giáp được sử dụng, Su-34 (1.480 kg) thậm chí còn nhiều hơn Su-24 (1.050 kg). Tất lớp giáp không thể bảo vệ an toàn tuyệt đối, nhưng cũng có hiệu quả trong một số trường hợp nhất định.
Điểm trừ thực sự của Su-34 là kính buồng lái rõ ràng là không đủ tốt như các loại cường kích khác.
Hiện Nga được cho là có khoảng 100 chiếc Su-34 đang hoạt động tích cực trong biên chế, đồng thời họ đã bắt đầu nâng cấp lên chuẩn Su-34M.
Biến thể nâng cấp Su-34M được cải thiện đáng kể về hệ thống điều khiển, radar, kính ngắm và thiết bị liên lạc.
Tầm triển khai vũ khí dẫn đường và năng lực tác chiến điện tử của Su-34M cũng vượt trội so với mẫu tiêm kích bom nguyên gốc.
Hiện không rõ Nga đang có bao nhiêu chiếc Su-34M trong biên chế không quân nước này.