Chính trị - Xã hội

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Luật vừa được Quốc hội thông qua

Bổ sung trách nhiệm kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm đối với Công an xã

P.V
ANTD.VN - Ngày 29-11, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 2: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và phụ lục danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê.
Bổ sung trách nhiệm kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm đối với Công an xã ảnh 1

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Phạm Thanh Hà công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Luật vừa được Quốc hội thông qua

Giải quyết vấn đề cấp bách phát sinh cho thiên tai, dịch bệnh

Giới thiệu về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, quan điểm xây dựng Luật là bảo đảm thực hiện các cam kết trong Hiệp định CPTPP đối với Việt Nam, giải quyết kịp thời những vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn do thiên tai, dịch bệnh gây ra, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Luật bổ sung trách nhiệm kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm đối với Công an xã (tương đương với trách nhiệm của Công an phường, thị trấn, Đồn công an); bổ sung căn cứ tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố vì lý do bất khả kháng do thiên tai, dịch bệnh mà cơ quan có thẩm quyền giải quyết không thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh để quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án…

Công an xã, phường, thị trấn, đồn công an có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. Trường hợp Công an xã, phường, thị trấn, Đồn công an phát hiện, bắt giữ, tiếp nhận người phạm tội quả tang, người đang bị truy nã thì thu giữ, tạm giữ vũ khí, hung khí và bảo quản tài liệu, đồ vật có liên quan, lập biên bản bắt người, lấy lời khai ban đầu, bảo vệ hiện trường theo quy định của pháp luật; giải ngay người bị bắt lên cơ quan công an cấp trên trực tiếp hoặc báo ngay cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Đồng thời, để bảo đảm áp dụng thống nhất, chặt chẽ, tránh lạm dụng, tạo thuận lợi cho việc hợp nhất Luật và Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Luật cũng quy định giao cho Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và thủ trưởng các cơ quan khác có liên quan quy định chi tiết việc tạm đình chỉ “vì lý do bất khả kháng do thiên tai, dịch bệnh”. Trên cơ sở đó, các cơ quan tố tụng sẽ phải cân nhắc, xem xét thận trọng khi quyết định áp dụng căn cứ này đối với từng trường hợp cụ thể, hạn chế tối đa việc ảnh hưởng đến giải quyết vụ án, vụ việc khi được phục hồi.

Bổ sung trách nhiệm kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm đối với Công an xã ảnh 2

Công an xã, phường, thị trấn, đồn công an có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền

Công an xã đã được tổ chức chính quy đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh trật tự

Về sự cần thiết sửa đổi khoản 3, Điều 146, Bộ luật Tố tụng hình sự, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, điều này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật. Hiện nay, tất cả Công an xã đã được tổ chức chính quy đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh trật tự, góp phần hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn ra phức tạp, phải xử lý ngay vụ việc tại địa bàn cơ sở.

Tuy vậy, khoản 3, Điều 146, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 chưa quy định Công an xã được kiểm tra, xác minh sơ bộ trong tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm như Công an phường, thị trấn, khiến lực lượng này chưa phát huy tốt được vai trò chính quy, không kịp thời giải quyết khối lượng công việc rất lớn cho Cơ quan điều tra, Công an cấp huyện ở các địa phương trong tiếp nhận tố giác tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.

Về lý do sửa đổi khoản 1 các Điều 148, 229, 247, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, thời gian qua tình hình thiên tai lũ lụt và dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhất là trong bối cảnh thực hiện triệt để giãn cách, cách ly theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, khiến việc khởi tố, điều tra, truy tố gặp nhiều khó khăn, bị trì hoãn do không thể tiến hành các hoạt động tố tụng như lấy lời khai, đối chất, trợ giúp pháp lý…

Viện Kiểm sát cũng không thể ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung hoặc đình chỉ vụ án vì không có căn cứ. Nhiều vụ án, vụ việc phải gia hạn thời gian giải quyết, nhưng vẫn có thể không hoàn thành hồ sơ và các thủ tục để xem xét quyết định việc khởi tố ra kết luận điều tra, hoặc quyết định việc truy tố trong thời hạn luật định. Ngoài ra, việc tống đạt, giao các quyết định tố tụng cho người bị buộc tội, người tham gia tố tụng hoặc chuyển hồ sơ vụ án sang các giai đoạn tố tụng tiếp theo, chuyển chứng cứ, tài liệu, đồ vật cho Viện Kiểm sát, Tòa án cũng bị trì hoãn, không thể tiến hành được.

Bên cạnh đó, tại khoản 3 và khoản 4, Điều 1, Luật sửa đổi, bổ sung khoản 1, Điều 155 theo hướng bãi bỏ nội dung dẫn chiếu tới Điều 226 của Bộ luật Hình sự để cho phép cơ quan tố tụng có thẩm quyền có thể khởi tố vụ án hình sự hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý mà không cần có yêu cầu khởi tố của bị hại.

Hiệp định CPTPP chỉ đặt ra yêu cầu bỏ quy định khởi tố theo yêu cầu của bị hại đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu theo khoản 1, Điều 226, Bộ luật Hình sự tại khoản 1, Điều 155 và khoản 8, Điều 157, Bộ luật Tố tụng hình sự. Tuy nhiên, Luật sửa đổi theo hướng thực hiện cơ chế này đối với cả chỉ dẫn địa lý, để bảo đảm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp đối với chỉ dẫn địa lý tương tự như đối với nhãn hiệu, bảo đảm công bằng, thống nhất trong áp dụng chính sách hình sự và kỹ thuật lập pháp; phù hợp với xu thế tăng cường bảo vệ quyền sơ hữu trí tuệ nói chung, nhất là trong bối cảnh ngày càng hội nhập và toàn diện vào nền kinh tế thế giới như hiện nay. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1-12-2021.

Bổ sung trách nhiệm kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm đối với Công an xã ảnh 3

Công an xã được tổ chức chính quy đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh trật tự tại địa bàn cơ sở

Nâng cao chất lượng thống kê

Giới thiệu về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và phụ lục danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Thành Thống cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thu nhập, tính toán các chỉ tiêu thống kê cũng như cơ sở pháp lý để biên soạn tổng sản phẩm trong nước (GDP), chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) và đánh giá lại quy mô GDP; từ đó nâng cao chất lượng thống kê và hội nhập quốc tế. Theo đó, Luật bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với bộ, ngành và địa phương xây dựng, trình Chính phủ ban hành nội dung chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và quy trình biên soạn chỉ tiêu GDP, chỉ tiêu GRDP tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Luật bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với bộ, ngành và địa phương định kỳ 5 năm, rà soát quy mô GDP báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội xem xét, quyết định về việc đánh giá lại quy mô GDP. Luật sửa đổi, bổ sung quy định thẩm quyền công bố thông tin thống kê của người đứng đầu cơ quan thống kê cấp tỉnh đối với thông tin thống kê của chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh là phân tổ của chỉ tiêu thống kê quốc gia. Luật thay thế Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia kèm theo Luật Thống kê 2015; gồm 21 nhóm với 230 chỉ tiêu. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2022.

Chương trình điều tra thống kê quốc gia, chế độ báo cáo thống kê cấp quốc gia phục vụ biên soạn các chỉ tiêu thống kê quy định tại Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia ban hành kèm theo Luật Thống kê số 89/2015/QH13 được tiếp tục thực hiện đến hết ngày 31-12-2022.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định 3 nội dung lớn:

- Thứ nhất, tại khoản 1, Điều 1, Luật bổ sung khoản 3, Điều 146 theo hướng bổ sung trách nhiệm kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm đối với Công an xã tương đương với trách nhiệm của Công an phường, thị trấn, Đồn công an.

- Thứ hai, tại khoản 2, 5, 6, Điều 1, Luật sửa đổi bổ sung các khoản 1, Điều 148, Điều 229, Điều 247 theo hướng bổ sung căn cứ tạm đình chỉ việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố, điều tra, truy tố vì lý do bất khả kháng do thiên tai, dịch bệnh. Đồng thời, để đảm bảo áp dụng thống nhất, chặt chẽ, tránh lạm dụng, tạo thuận lợi cho việc hợp nhất Luật này với Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Luật cũng giao Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao chủ trì phối hợp với Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Thủ trưởng các cơ quan khác có liên quan quy định chi tiết tạm đình chỉ vì lý do bất khả kháng do thiên tai, dịch bệnh.

- Thứ ba, tại khoản 3 và 4, Điều 1, Luật đã bổ sung khoản 1, Điều 155, theo hướng bãi bỏ nội dung dẫn chiếu tới Điều 266, cho phép cơ quan tố tụng có thẩm quyền có thể khởi tố vụ án hình sự hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với cả nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý mà không cần có yêu cầu khởi tố của bi hại; sửa đổi, bổ sung khoản 8, Điều 157, theo hướng dẫn chiếu tới Điều 226, để bỏ căn cứ không khởi tố vụ án hình sự trong trường hợp tội phạm, quy định tại khoản 1, Điều 226, mà bị hại hoặc người đại diện của bị hại không yêu cầu khởi tố.

P.V

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC