Quân sự

Tiêm kích hạm J-15 Trung Quốc bay áp sát chiến hạm Mỹ

Việt Hùng
ANTD.VN - Truyền thông Trung Quốc vừa công bố video tiêm kích hạm J-15 áp sát tàu khu trục Mỹ, giữa lúc căng thẳng eo biển Đài Loan vẫn ở mức cao.
Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV hôm 26/9 công bố video biên đội tiêm kích hạm J-15 bay thấp trên đầu một tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Mỹ, nhưng không cho biết thời gian và địa điểm quay video.
Video được quay từ buồng lái chiếc J-15 dẫn đầu, cho thấy hai phi cơ dường như không mang vũ khí và hệ thống gây nhiễu ở đầu cánh.
Biên đội J-15 bay rất thấp, dọc mạn phải tàu chiến Mỹ.
Quân đội Trung Quốc và Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về hình ảnh được công chiếu.
Giới chuyên gia quân sự phương Tây nhận định, vụ chạm trán có thể diễn ra tại eo biển Đài Loan, trong một đợt di chuyển của tàu chiến Mỹ qua khu vực.
Dòng J-15 được Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) sao chép từ tiêm kích hạm Su-33 của Liên Xô.
Sau khi Trung Quốc mua nguyên mẫu chưa hoàn thiện mang tên mã T-10K-3 từ Ukraine vào năm 2001 đã tiến hành nghiên cứu và sao chép.
Tuy nhiên chất lượng của máy bay bị nghi ngờ ngay từ đầu.
"Trung Quốc quyết định tiết kiệm tiền bằng phương án mua chiếc T-10K-3, thay vì đặt hàng số lượng lớn Su-33 kèm giấy phép sản xuất của Nga. Kết quả là quá trình phát triển J-15 kéo dài và tốn kém hơn dự kiến, những chiếc máy bay xuất xưởng cũng có độ tin cậy thấp", nhà phân tích quân sự Vasily Kashin đánh giá.
Dòng J-15 được sản xuất hàng loạt và đưa vào biên chế không quân hải quân Trung Quốc năm 2013 với kỳ vọng trở thành mẫu tiêm kích hạm chủ lực cho các nhóm tác chiến tàu sân bay tương lai của nước này.
Tuy nhiên, quá trình sản xuất và vận hành J-15 khiến hải quân Trung Quốc gặp nhiều thất vọng.
Đến nay, chỉ có khoảng 30 chiếc J-15 được chế tạo, thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu 50-60 phi cơ để duy trì khả năng vận hành, tác chiến và bảo dưỡng lực lượng tiêm kích hạm cho ít nhất 2 tàu sân bay.
Trong khi đó, dòng tiêm kích này liên tục gặp tai nạn, gây tổn thất lớn cho không quân hải quân Trung Quốc.
Phi đội J-15 đã gặp ít nhất 5 tai nạn nghiêm trọng do vấn đề kỹ thuật, khiến 1 phi công thiệt mạng và nhiều người bị thương.
Tuy nhiên, chỉ 2 vụ được công bố trên truyền thông Trung Quốc.
Tháng 4-2016, phi công Zhang Chao, 29 tuổi, tử vong sau khi cố gắng cứu một tiêm kích J-15 bị hỏng cần điều khiển trong buổi tập hạ cánh trên tàu sân bay.
Ba tuần sau, phi công Cao Xianjian bị thương nghiêm trọng khi gặp phải vấn đề tương tự với một chiếc J-15 khác.
Những vụ tai nạn trên khiến hải quân Trung Quốc lo ngại đến mức cấm bay toàn bộ phi đội J-15 trong 3 tháng, đồng thời kêu gọi tiến hành điều tra.
Trung tướng Zhang Honghe, Phó Tư lệnh không quân Trung Quốc, hồi giữa năm 2018 cũng thừa nhận Bắc Kinh đang phát triển tiêm kích hạm thay thế J-15.
"J-15 bộc lộ nhiều vấn đề, trong đó hệ thống kiểm soát bay không ổn định là yếu tố chính dẫn đến 2 vụ tai nạn được công khai. Các chuyên gia ban đầu không thừa nhận đó là lỗi thiết kế cho đến khi Cao Xianjian, một phi công dày dặn kinh nghiệm, gặp vấn đề tương tự", một nguồn tin giấu tên tiết lộ.
Độ tin cậy của động cơ WS-10H trên J-15 cũng chưa được chứng minh, nhất là khi Bắc Kinh vẫn gặp khó khăn trong việc chế tạo động cơ phản lực hiện đại.
Nhiều chiếc J-15 vẫn sử dụng động cơ AL-31F do Nga chế tạo cho chiến đấu cơ Su-27.
Dù được coi là bước tiến lớn với hải quân Trung Quốc, J-15 khó lòng tạo nên sự khác biệt trong tác chiến trên biển.
Nó chỉ có thể vận hành trên tàu sân bay sử dụng cơ chế cầu nhảy (ski-jump), giới hạn đáng kể tải trọng vũ khí và nhiên liệu mang theo trong mỗi nhiệm vụ.
Bắc Kinh cũng chưa có máy bay tiếp dầu trên hạm, khiến J-15 có bán kính chiến đấu rất ngắn.
Điều này khiến truyền thông Trung Quốc nhiều lần chê bai tính năng của J-15, cho rằng nó không thể rời quá xa tàu sân bay nếu mang đủ cơ số vũ khí chiến đấu.
J-15 cũng nằm trong nhóm tiêm kích hạm nặng nề nhất thế giới, với khối lượng rỗng gần 18 tấn và khối lượng cất cánh tối đa 33 tấn.
Tuy vậy do sử dụng kiểu cất cánh nhảy cầu nên khối lượng vũ khí chúng mang theo chỉ hơn 3,3 tấn, thấp hơn nhiều so với mức trên 8 tấn của dòng tiêm kích hạm F/A-18E/F Super Hornet.
Vấn đề này càng gây khó khăn cho hoạt động tác chiến của tàu sân bay Trung Quốc, khi những chiếc J-15 phải hạn chế số lượng vũ khí và nhiên liệu để tránh làm quá tải hệ thống cáp hãm đà.
"Ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc có thể sao chép nguyên mẫu T-10K-3 và những chiếc Su-27 trong biên chế, nhưng họ sẽ gặp hàng loạt trở ngại vì không nắm được nguyên lý thiết kế và sản xuất của dòng tiêm kích này. Khoảng trống đó rõ ràng đã dẫn tới những vấn đề với dòng J-15 và khiến nó trở thành nỗi thất vọng lớn với Bắc Kinh", chuyên gia quân sự Dave Majumdar đánh giá.
Hiện Trung Quốc đã khởi động một chương trình mới nhằm tìm kiếm một loại tiêm kích hạm đáng tin cậy hơn J-15.
Trong thời điểm hiện tại, J-15 vẫn phải cố gồng để gánh trách nhiệm tiêm kích hạm duy nhất của hải quân Trung Quốc dù chúng không thực sự hiệu quả nếu tham chiến.

Theo Drive

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC