Chính trị - Xã hội

Sử dụng túi nilon: Thuế cao thì mặc thuế cao!

Huệ Linh
ANTĐ - Từ 1-1-2012, khi Luật Thuế bảo vệ môi trường có hiệu lực, túi nilon đã chịu mức thuế 40.000 đồng/kg (cao gấp 2 lần giá bán túi hiện tại). Mức thuế này được đặt ra nhằm hạn chế dùng túi nilon. Tuy vậy, hiện việc sử dụng túi nilon để đựng hàng vẫn diễn ra khá phổ biến.
Sử dụng túi nilon: Thuế cao thì mặc thuế cao! ảnh 1
Túi nilon vứt tràn lan trên cầu Long Biên

Chưa có sản phẩm thay thế

Theo các chuyên gia y tế và môi trường, túi nilon chôn vùi dưới đất phải mất từ 400-600 năm mới có thể phân hủy hết. Túi nilon chứa 2 chất PE và PP, khi đốt sẽ tạo thành khí cacbonnic, mêtan và khí dioxin cực độc. Nếu sử dụng túi nylon đựng đồ ăn nóng (nhiệt độ từ  70-80 độ C), những chất độc hại trong túi nilon sẽ hòa lẫn vào thức ăn. Nếu chứa thực phẩm đã được chế biến trong những túi nilon nhuộm màu, các kim loại nặng như chì, cadimi sẽ gây hại cho bộ não, là nguyên nhân chính gây bệnh ung thư. Dù biết rõ điều này nhưng đại đa số người tiêu dùng vẫn sử dụng túi nilon trong đời sống sinh hoạt hàng ngày.

Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị T một tiểu thương tại chợ Thành Công A, quận Ba Đình cho biết: “Túi nilon thường được mua theo cân và tùy thuộc vào độ dai hay độ dày của túi mà có mức giá khác nhau, giá trung bình từ 30.000-45.000đồng/kg. Do giá rẻ nên người bán hàng thường phát miễn phí túi cho khách hàng, thậm chí còn cho thêm khi người mua có yêu cầu. Từ khi áp mức thuế mới, giá bán túi nilon đã tăng lên song nếu chia ra từng chiếc, giá thành vẫn ở mức rất thấp nên không ảnh hưởng đến thói quen sử dụng túi nilon của người tiêu dùng. Tôi nghĩ rằng trước mắt, khó có thể loại bỏ hoàn toàn được túi nilon bởi hiện vẫn chưa có loại túi nào thay thế với giá thành thấp hơn và ngay cả các siêu thị lớn vẫn gói hàng cho khách bằng túi nilon thì không dễ gì các chợ dân sinh, chợ cóc, chợ tạm lại bỏ túi nilon ngay được”…

Sử dụng túi nilon: Thuế cao thì mặc thuế cao! ảnh 2
Túi ninon được dùng phổ biến tại các chợ dân sinh

Cần dựa trên lợi ích chung

Chị Nguyễn Thu Vân ở đường Quang Trung, quận Hà Đông chia sẻ: “Việc tìm ra phương án hạn chế sử dụng túi nilon là rất cần thiết. Nhưng để có được phương án khả thi cần dựa trên lợi ích chung của toàn xã hội.

Theo các doanh nghiệp sản xuất bao bì nhựa thuộc Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA), việc thu thuế bảo vệ môi trường đối với túi nilon đã có hiệu lực hơn một tháng nhưng do chưa có hướng dẫn rõ ràng đã khiến nhiều đơn vị rất lúng túng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, gây khó khăn cho sản xuất kinh doanh. Theo quy định hiện hành, túi nilon thuộc diện chịu thuế - “là loại túi, bao bì nhựa mỏng làm từ màng nhựa đơn HDPE, LDPE hoặc LLDPE, trừ bao bì đóng gói sẵn hàng hóa và túi nilon đáp ứng tiêu chí thân thiện với môi trường theo quy định của Bộ Tài nguyên - Môi trường”.

Theo VPA, định nghĩa này chưa rõ ràng bởi chưa thể xác định tiêu chí thân thiện với môi trường gồm những gì. Với cách hiểu của ngành thuế hiện nay, hễ cứ thấy có chữ PE trong sản phẩm là áp thuế thẳng thừng, điều này là không hợp lý. Bên cạnh đó, Thông tư hướng dẫn của nghị định về Luật Thuế bảo vệ môi trường chưa được đầy đủ, cụ thể và chính xác, dẫn đến cơ quan thuế ở từng địa phương có cách hiểu khác nhau. Theo một đại diện của VPA, việc áp dụng luật phải đúng đối tượng, thành phần và tiêu chí, không thể hiểu khác nhau rồi áp dụng không đúng. Ngay cả mức thu thuế 30.000-40.000 đồng/kg cũng tạo nhiều bức xúc cho doanh nghiệp khi không có quy định cụ thể loại nào thì bị áp thuế 30.000 đồng/kg, loại nào chịu 40.000 đồng/kg hay 50.000đ/kg. Hiện VPA đã có kiến nghị đến các bộ ngành liên quan đề xuất tạm ngưng thực hiện việc đánh thuế với các sản phẩm bao bì nhựa.

Rõ ràng khi muốn hạn chế sử dụng bất cứ một sản phẩm nào đó, điều quan trọng nhất là các nhà quản lý phải đưa ra được một sản phẩm thay thế tối ưu hơn. Hiện nay, một số đơn vị đã tiến hành sản xuất túi nilon tự hủy, nhưng giá bán khá cao nên chưa thu hút được sự quan tâm của người tiêu dùng. Để chủ trương hạn chế hướng tới triệt tiêu túi nilon đi vào cuộc sống, các cơ quan chức năng cần có biện pháp hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư phát triển những sản phẩm thân thiện với môi trường để giảm giá thành, đồng thời sớm ban hành những hướng dẫn cụ thể đối với các quy định tại Luật Thuế bảo vệ môi trường, tránh tình trạng thiếu thống nhất trong áp dụng luật, góp phần gìn giữ, bảo vệ môi trường sống.

Luật Thuế bảo vệ môi trường quy định

- Khoản 4, Điều 3: Túi nilon thuộc diện chịu thuế bảo vệ môi trường.
- Điều 8: Mức thuế đối với túi nylon thuộc loại chịu thuế là 30.000 - 50.000 đồng/kg.
Nghị định số 67/2011/NĐ-CP quy định:

 - Khoản 3, Điều 2: Đối với túi nylon thuộc loại chịu thuế (túi nhựa) là loại túi, bao bì nhựa mỏng làm từ màng nhựa đơn HDPE, LDPE hoặc LLDPE (Linear low density polyethylene resin), trừ bao bì đóng gói sẵn hàng hóa và túi nilon đáp ứng tiêu chí thân thiện môi trường theo quy định của Bộ TN-MT. 

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC