Quân sự

Nga đặt mốc thời gian sản xuất loạt tiêm kích Su-75 'Chiếu tướng'

Việt Hùng
ANTD.VN - Giám đốc điều hành Rostec Chemezov cho biết, tập đoàn này có kế hoạch sản xuất loạt tiêm kích Su-57 Checkmate (Chiếu tướng) từ năm 2027. Tuy vậy giới phân tích cho rằng mốc thời gian này sẽ khó thực hiện vì nhiều nguyên nhân trong đó chủ yếu là kinh phí và vấn đề kỹ thuật.
Một nguyên mẫu tiêm kích Su-75 đã được sản xuất trên cơ sở thiết bị và động cơ được cấu hình lại của tiêm kích tàng hình thế hệ 5 Su-57", ông Sergey Chemezov, giám đốc điều hành tập đoàn vũ khí Rostec, nói trong cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 18/5/2022.
"Chúng tôi có kế hoạch sản xuất hàng loạt tiêm kích Checkmat vào năm 2027", ông Chemezov nói.
Tiêm kích chiến thuật hạng nhẹ Su-75 Checkmate do Sukhoi, đơn vị thành viên của Tập đoàn Sản xuất Máy bay Thống nhất thuộc Rostec, giới thiệu lần đầu tại triển lãm hàng không MAKS-2021.
Phó thủ tướng Nga Yuri Borisov tại triển lãm MAKS-2021 nhận định thành công của dòng tiêm kích Checkmate sẽ phụ thuộc vào tốc độ phát triển và chào bán ra thị trường quốc tế.
Mức giá của tiêm kích Checkmate vào khoảng 30 triệu USD, nhưng dường như đây là chi phí cho riêng máy bay, chưa tính tới vũ khí và những dịch vụ hậu mãi đi kèm.
Tập đoàn Rostec cho biết, Su-75 Checkmate có khả năng thu hút nhiều khách hàng nhờ chi phí vận hành rẻ, cũng như hỗ trợ hậu mãi và bảo đảm chuỗi cung ứng trong điều kiện cơ sở hạ tầng thiếu thốn ở nhiều nước.
Đây là điểm khác biệt với những dòng tiêm kích tàng hình hiện nay, vốn đòi hỏi quy trình bảo dưỡng và cơ sở hạ tầng kỹ thuật phức tạp.
Tài liệu của Rostec cho thấy Su-75 Checkmate được trang bị "trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ nhiệm vụ cho phi công", nhưng không tiết lộ ứng dụng cụ thể của nó.
Đã có một số đề xuất về khả năng vận hành Su-75 Checkmate theo phương án kết hợp giữa tiêm kích có người lái và phi cơ không người lái (UAV) như mô hình Su-57 và Okhotnik.
Su-75 là dòng chiến đấu cơ một động cơ đầu tiên của Nga được phát triển kể từ thập niên 1970. Liên Xô trước đây và Nga sau này ưu tiên phát triển chiến đấu cơ hai động cơ vì họ tin rằng chúng sẽ hoạt động ổn định hơn dòng một động cơ.
Tuy vậy sau khi nhận thấy Mỹ tiếp tục thành công với các dòng chiến đấu cơ một động cơ như F-16, F-35, Nga đã quyết định tái phát triển dòng tiêm kích một động cơ.
Dù chỉ trang bị một động cơ nhưng tiêm kích của Mỹ lại có khả năng mang vác khối lượng vũ khí đáng kể. F-16E/F Block 70/72 có thể mang tới 7.9 tấn vũ khí, gần ngang ngửa với mức 8 tấn của Su-30/35/57, trong khi F-35 ở chế độ không tàng hình có thể mang tới 10,5 tấn vũ khí.
Sau khi nhận thấy Mỹ tiếp tục thành công với các dòng chiến đấu cơ một động cơ như F-16, F-35, Nga đã quyết định tái phát triển dòng tiêm kích một động cơ và thế là Su-75 Checkmate ra đời.
Dòng chiến đấu cơ mới của Nga có cửa hút động cơ phía dưới mũi máy bay, kiểu bố trí này tương tự như X-32 của Mỹ.
Thân máy bay xuôi dài khá giống với F-35 thay vì các đường cong như các dòng chiến đấu cơ trước đây của Nga.
Chiến đấu cơ Su-75 Checkmate chỉ được bố trí một chỗ ngồi tương tự như F-22, F-35 của Mỹ.
Phía trước buồng lái khá hiện đại với việc trang bị một màn hình lớn giống với kiểu bố trí của F-35 thay vì các màn hình nhỏ như các chiến đấu cơ thế hệ trước.
Máy bay được trang bị một động cơ lực đẩy lớn với khả năng điều chỉnh đa hướng để tạo sự công động. Giới truyền thông phỏng đoán, chúng sẽ dùng chung động cơ Izdeliye 30 phát triển cho Su-57.
Bởi lẽ chỉ có dòng động cơ Izdeliye 30 phát triển theo tiêu chuẩn của chiến đấu cơ thế hệ thứ 5 mới đáp ứng lực đẩy, khả năng bay tuần tiễu siêu âm và độ ổn định.
Phía hãng Sukhoi cũng ngầm ý cho biết đây là dòng chiến đấu cơ đa năng, nghĩa là chúng có thể đối không, đối hải và tấn công cả mục tiêu trên mặt đất.
Rõ ràng việc phát triển thêm một dòng chiến đấu cơ tàng hình một động cơ là bước nhảy vọt trong chiến lược gia tăng sức mạnh quân sự nói chung và không quân nói riêng. Cặp đôi Su-57 và Su-59 Checkmate sẽ là đối thủ cân xứng với bộ đôi F-22 và F-35 Mỹ cả trên chiến trường lẫn thị trường vũ khí.
Sự xuất hiện của chiến đấu cơ Su-75 Checkmate đã làm nao nức lòng giới yêu kỹ thuật hàng không Nga nói riêng và quân sự nói chung. Tuy vậy cũng có ý kiến cho rằng, dòng máy bay này mới chỉ đang ở giai đoạn đầu tiên. Sẽ cần rất nhiều thời gian và tiền bạc mới có thể giúp cho nó cất cánh được.
Bản thân Nga cũng thừa nhận rằng, chiếc máy bay tiêm kích mới sẽ chỉ cát cánh lần đầu dự kiến vào năm 2023, sau đó sẽ mất khoảng 3 năm để hoàn thiện nguyên mẫu và đi vào sản xuất đại trà trong khoảng từ năm 2027.
Việc cho chiến đấu cơ tàng hình Su-75 Checkmate cất cánh lần đầu tiên dự kiến vào năm 2023 có thể nằm trong tầm tay của Nga.
Tuy nhiên thời gian dự kiến đi vào sản xuất loạt vào 2027 thì có vẻ sẽ khó diễn ra, nếu căn cứ vào tình hình thực tế hiện tại của Nga. Nhìn vào thực tế trong thời gian vừa qua nhiều siêu vũ khí Nga đã liên tục trễ hẹn.
Điển hình là Su-57, dù loại chiến đấu cơ này bay lần đầu tiên vào năm 2010, nhưng cho tới nay mới chỉ có duy nhất một chiếc được biên chế và 11 chiếc khác là nguyễn mẫu thử nghiệm.
Toàn bộ mẫu Su-57 thử nghiệm và bản thân một chiếc vừa được biên chế cũng vẫn đang phải sử dụng động cơ thế hệ thứ 4 của Su-35.
Động cơ Izdeliye 30 vẫn đang được Nga đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển, tuy nhiên tới nay vẫn chưa thành công và cũng không rõ khi nào động cơ này sẽ hoàn thiện.
Bao lâu động cơ Izedeliye 30 chưa được hoàn thiện và trang bị, chiến đấu cơ Su-57 Nga vẫn chưa là tiêm kích thế hệ thứ 5 đúng nghĩa. Hình ảnh động cơ Izedeliye 30 bị phát hỏa dữ dội khi được thử nghiệm trên Su-57.
Bản thân một số chiếc Su-57 cũng được phát hiện hoàn thiện không được tốt, Nga thậm chí dùng loại ốc vít 4 cạnh thông thường để bắt khung vỏ.
Loại ốc vít này cũng có chất lượng khá kém khi đã xuống cấp dù chúng mới chỉ được chế tạo vài năm gần đây.
Khoang chứa động cơ cũng không được làm khít để hở một khoảng lớn. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tính năng tàng hình.
Một số ý kiến cho rằng nhà sản xuất đã làm ẩu khi tiến hành hoàn thiện những chiến đấu cơ có giá vài trăm triệu USD này. Nhưng số khác lại cho rằng, có thể Nga đang cố cắt giảm chi khi sản xuất các nguyên mẫu thử nghiệm.
Người ta từng hy vọng rằng khi nền kinh tế khá lên, Nga sẽ giành nhiều ngân sách hơn để hoàn thiện những chiến đấu cơ này. Tuy nhiên giờ đây kinh tế Nga đang ngày càng ảm đạm.
Hiện tại nền kinh tế Nga đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ các lệnh cấm vận khắc nghiệt nhắm vào khi Moscow tổ chức chiến dịch quân sự đặc biệt nhắm vào Ukraine.
Không ít ý kiến cho rằng, bản thân Su-57 Nga hiện tại còn không dư dả kinh phí để đẩy nhanh việc phát triển, nghiên cứu và hoàn thiện, vậy họ sẽ lấy gì để gánh một khoản ngân sách khổng lồ nữa cho chiến đấu cơ Su-57 Checkmate?
Dù Rostec cho rằng họ sẽ tự phát triển Su-75 mà không cần ngân sách từ nhà nước, tuy nhiên điều này khó khả thi do phát triển một dòng chiến đấu cơ cực kỳ tốn kém.
Ngoài ra mức giá 30 triệu USD cho dù chưa bao gồm vũ khí cho một chiếc Su-75 cũng là điều khó thành hiện thực, khi mà dòng tiêm kích đời cũ MiG-29SM2 đã có giá khoảng 55 triệu USD. Giới quan sát cho rằng, tương lai Su-75 vẫn đầy bất định nhất là trong bối cảnh của Nga hiện tại.

Theo TASS

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC