Thế giới

Liên minh quân sự do Nga dẫn đầu giúp Kazakhstan đảo ngược tình thế nhanh chóng

Việt Hùng
ANTD.VN - Liên minh quân sự do Nga dẫn đầu gồm 6 nước thành viên là khuôn khổ pháp lý để Moscow nhanh chóng điều quân xoay chuyển tình thế nhanh chóng trong vụ bạo loạn tại Kazakhstan.
Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) là liên minh quân sự do Nga dẫn đầu ngày 5/1/2022 đồng ý điều lực lượng gìn giữ hòa bình tới hỗ trợ Kazakhstan ổn định tình hình theo đề nghị của Tổng thống nước này, sau khi biểu tình phản đối tăng giá nhiên liệu bùng phát thành bạo loạn.
Sau khi Nga điều quân tới Kazakhstan trong khuôn khổ lực lượng gìn giữ hòa bình của CSTO, khủng hoảng tại quốc gia Trung Á liền có dấu hiệu hạ nhiệt.
Lực lượng an ninh Kazakhstan đã xoay chuyển tình thế, mở các chiến dịch truy quét trên cả nước, tiêu diệt hàng chục phần tử vũ trang và cơ bản vãn hồi trật tự.
Bộ Ngoại giao Nga ngày 7/1/2022 khẳng định, lực lượng gìn giữ hòa bình của CSTO sẽ không tham gia vào các hoạt động hành pháp và vãn hồi trật tự tại Kazakhstan theo thỏa thuận với nước sở tại.
Lực lượng này chủ yếu làm nhiệm vụ bảo vệ sân bay và các cơ sở hạ tầng quan trọng khác tại Kazakhstan.
Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) ông Stanislav Zas thông báo chi tiết và mục tiêu của sứ mệnh gìn giữ hòa bình tại Kazakhstan.
Ông cho rằng những sự việc đang diễn ra tại Kazakhstan là mối đe dọa thực sự đối với an ninh, ổn định và thậm chí toàn vẹn lãnh thổ tại nước này.
“Do đó, sau khi nhận được lời kêu gọi, chúng tôi tổ chức tham vấn khẩn cấp với lãnh đạo các nước và có quyết định phù hợp nhằm giảm thiểu các mối đe dọa đó”, ông Stanislav Zas cho biết.
Lực lượng gìn giữ hòa bình của CSTO đã được triển khai tại Kazakhstan.
“Thời gian triển khai trong vài ngày hay vài tuần sẽ tùy thuộc vào diễn biến tình hình ở Kazakhstan và dĩ nhiên phải dựa trên quan điểm của giới lãnh đạo nước này”, theo ông Stanislav Zas.
Theo ông, CSTO tập trung hỗ trợ Kazakhstan trong giai đoạn khó khăn này và sứ mệnh sẽ hoàn tất một khi tình hình ổn định.
“Do đó, thật khó chịu khi nghe nói rằng chúng tôi lợi dụng tình hình vì điều đó là vô lý”, ông Stanislav Zas nhấn mạnh.
CSTO hiện bao gồm 6 thành viên là Nga, Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tajikistan.
Tổ chức được thành lập trên cơ sở Hiệp ước An ninh Tập thể được ký năm 1992, tiếp nối sự kiện thành lập Cộng đồng Các quốc gia độc lập (SNG) sau khi Liên Xô tan rã.
Liên minh quân sự này có trụ sở ở Moscow, nhưng ghế chủ tịch do các nước thành viên luân phiên đảm nhiệm và mọi quyết định được đưa ra trên cơ sở đồng thuận.
Các nước thành viên hàng năm tổ chức tập trận chung và không được phép tham gia những liên minh quân sự khác, như NATO.
Hiến chương của CSTO tạo cơ sở pháp lý cho phép các nước thành viên triển khai lực lượng quân sự tới lãnh thổ của nhau, mua vũ khí theo tỷ giá nội địa của Nga và thiết lập hệ thống phòng không chung.
CSTO bắt đầu tăng cường năng lực quân sự của mình từ những năm 2000, một phần nhằm phản ứng với hiện diện quân sự của Mỹ trại Trung Á cũng như xu hướng mở rộng của NATO.
Khối này năm 2009 thành lập một lực lượng phản ứng nhanh. Tháng 12/2010, CSTO thông qua quy tắc mới về hoạt động can thiệp, cho phép liên minh triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình để đối phó với tình hình bất ổn tại các quốc gia thành viên.
Điều 4 của Hiệp ước An ninh Tập thể CSTO quy định các quốc gia thành viên "sẽ lập tức cung cấp hỗ trợ cần thiết, bao gồm cả biện pháp quân sự" cho một thành viên nếu họ yêu cầu.
Đây là căn cứ pháp lý để Nga triển khai hơn 3.000 quân cùng nhiều khí tài hiện đại tới Kazakhstan một cách nhanh chóng.
Liên minh đánh giá đề nghị hỗ trợ của Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev là chính đáng, do các sự kiện đang diễn ra tại nước này "đặt ra mối đe dọa thực sự với an ninh, ổn định và toàn vẹn lãnh thổ" của quốc gia Trung Á này.
Tuy nhiên, không phải đề nghị can thiệp nào của các nước thành viên cũng được CSTO chấp thuận.
Liên minh từng từ chối điều lực lượng tới Kyrgyzstan để kiềm chế xung đột giữa hai sắc tộc Kyrgyz và Uzbek năm 2010.
CSTO cũng như bác yêu cầu hỗ trợ của Armenia trong cuộc xung đột với Azerbaijan tại khu vực Nagorno Karabakh mùa thu 2020.
Giới chuyên gia cho rằng quyết định nhanh chóng điều lính gìn giữ hòa bình tới hỗ trợ Kazakhstan đối phó bạo loạn cho thấy Nga và Belarus nhiều khả năng lo ngại các cuộc biểu tình quy mô lớn tại nước này có nguy cơ gây tác động lớn hơn, đặc biệt nếu chúng được truyền cảm hứng hoặc nước ngoài ủng hộ.
Ông Roy Allison, chuyên gia về Nga và quan hệ Á - Âu tại Trường Khoa học Kinh tế Chính trị London, nhận định CSTO là minh chứng cho xu hướng "kết nhóm để bảo vệ lẫn nhau".
Dù bề ngoài là một tổ chức quân sự, CSTO có vai trò lớn hơn trong bảo vệ chính phủ các nước thành viên bằng cách thúc đẩy "văn hóa tương tác, mối gắn kết theo giá trị và đoàn kết chính trị tập thể" trong khu vực, Allison cho biết

Theo Washington Post, RT

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC