Chính trị - Xã hội

Công nhận kỷ lục: Dễ dãi quá hóa tầm thường?

Dũ Cát
ANTĐ - Cách đây hơn 10 năm, kỷ lục từng là từ khóa có sức gây tò mò và háo hức vô cùng lớn. Khi đó, “Guines Việt Nam” từng là một trong những chương trình “hot” trên sóng truyền hình VTV và luôn giành được sự quan tâm theo dõi của khán giả màn ảnh nhỏ.

Công nhận kỷ lục: Dễ dãi quá hóa tầm thường? ảnh 1Một nhà máy lập kỷ lục sản xuất kìm và dụng cụ chăm sóc móng lớn nhất Việt Nam

Kỷ lục hay quảng cáo thương hiệu

Tuy nhiên vài năm trở lại đây, người ta bắt đầu hoài nghi về tính chất độc đáo, kỳ lạ “có một không hai” của nhiều kỷ lục Việt Nam được xác lập. Thậm chí, không ít kỷ lục khiến dư luận ngỡ ngàng vì sự bình thường, nếu không muốn nói là gây cười.

Mà không ít trong số những kỷ lục không có gì đặc biệt này lại liên quan đến các hoạt động, sản phẩm mang tính chất quảng cáo thương hiệu kiểu như: Một trung tâm dạy về Yoga lập kỷ lục với bài tập có nhiều vòng nhất, được thực hiện trong thời gian dài nhất; hay một nhà máy lập kỷ lục sản xuất kìm và dụng cụ chăm sóc móng lớn nhất Việt Nam; nhà máy sản xuất nước uống collagen đầu tiên tại Việt Nam; dự án tổ hợp căn hộ lập kỷ lục có nhiều quảng trường nhất Việt Nam…

Điều này khiến người ta không khỏi băn khoăn về sự liên quan giữa việc được công nhận là kỷ lục Việt Nam với hoạt động quảng bá, đánh bóng thương hiệu doanh nghiệp. 

Điển hình là cách đây chưa lâu, quảng cáo của một hãng máy lọc nước còn từng được xác lập kỷ lục “có số lần quảng cáo trên truyền hình nhiều nhất trong thời gian ngắn nhất”.

Kỷ lục này sau đã vấp phải sự phản ứng dữ dội từ phía dư luận, vì trước đó quảng cáo này từng bị khán giả xếp vào hàng phản cảm và gắn với biệt danh “máy chọc tức hàng đầu Việt Nam”, thậm chí nhà đài còn phải rút kinh nghiệm vì đã phát sóng quảng cáo trên truyền hình có hình thức thể hiện chưa phù hợp này.

Không lâu sau, không hiểu vì sự phản ứng gay gắt của dư luận hay vì lý do gì, tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã rút lại việc công nhận kỷ lục cho quảng cáo kể trên.

Trao đổi cùng phóng viên Báo ANTĐ, đại diện tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) cho biết, thời điểm hiện tại có 1.849 kỷ lục được đơn vị này xác nhận, đồng thời lập hồ sơ và đề cử thành công nhiều kỷ lục châu Á và kỷ lục thế giới tại Việt Nam.

Đây quả là con số cũng… kỷ lục sau 12 năm hoạt động của VietKings. Tuy nhiên có một thực tế oái oăm, tuy số lượng kỷ lục ngày càng tăng chóng mặt theo cấp số nhân, nhưng sự quan tâm mà mọi người dành cho “kỷ lục Việt Nam” lại có vẻ giảm đi đáng kể. VietKings cũng thừa nhận, từ đó tới nay đã có một vài trường hợp kỷ lục Việt Nam được xác lập song phải hủy bỏ vì lý do khách quan. 

Không xác lập kỷ lục dễ dãi? 

Theo tìm hiểu được biết, lâu nay mọi người hay sử dụng cụm từ “kỷ lục Guinness Việt Nam”, tuy nhiên đại diện VietKings chia sẻ việc gọi như trên là chưa đúng. Theo đó, chữ “Guinness” là thương hiệu của Tổ chức Kỷ lục Thế giới, còn ở Việt Nam đến thời điểm này chỉ có duy nhất VietKings là đơn vị ghi nhận các kỷ lục Việt Nam. Do vậy, các kỷ lục được VietKings xác nhận chỉ có thể gọi là “kỷ lục Việt Nam” hoặc “VietKings”.

Thời gian gần đây có quá nhiều kỷ lục Việt Nam được VietKings công nhận, đến nỗi khiến người ta có cảm giác bất cứ cái gì cũng có thể trở thành kỷ lục dù có thể không ấn tượng và hết sức tầm thường. Về việc này, đại diện VietKings thừa nhận nhu cầu đăng ký kỷ lục xuất phát từ việc mong muốn được quảng bá hình ảnh của các cá nhân và đơn vị.

Tổ chức này cũng khuyến khích các cá nhân, đơn vị giới thiệu về những giá trị đỉnh cao mà họ đạt được có chứa đựng yếu tố kỷ lục. Tuy nhiên, VietKings cho rằng mỗi kỷ lục được xác lập đều phải đáp ứng các tiêu chí rõ ràng, cụ thể, trên cơ sở ý kiến từ hội đồng tư vấn là các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực. Theo đó, các kỷ lục được đơn vị này công nhân đều “chính xác và phù hợp, chứ không có chuyện xét duyệt kỷ lục dễ dãi”. 

Khi được hỏi về các đầu mối để VietKings tiếp cận và xem xét việc xác lập kỷ lục, đại diện VietKings cho biết họ dựa vào nhiều nguồn khác nhau, trong đó có nguồn từ các cá nhân, đơn vị biết tới tổ chức này và chủ động liên hệ để lập hồ sơ xác lập kỷ lục và nguồn từ VietKings chủ động cử đại diện tìm hiểu về nhu cầu đăng ký kỷ lục của các cá nhân, đơn vị để lập hồ sơ. 

Có hay không chuyện gợi ý nộp phí để lập kỷ lục?

Có một vài câu chuyện liên quan đến những gợi ý đóng phí để xác lập kỷ lục Việt Nam, ví như truyền thông từng đưa tin ca sĩ Ánh Tuyết được đề nghị xác lập kỷ lục Việt Nam với việc tổ chức nhiều đêm nhạc cho ca sĩ ngoại quốc nhất song đã từ chối do biết phải đóng phí với các mức từ 5 - 15 triệu đồng tùy theo yêu cầu quảng bá.

Hay như anh Phạm Huy Tài từ chối lập kỷ lục cho quả trứng gà tí hon của mình theo lời mời của VietKings với lý do không muốn phải bỏ ra khoản tiền không nhỏ mới được xác lập kỷ lục Việt Nam, chưa kể xa hơn là đề cử kỷ lục thế giới thì bao nhiêu tiền cho đủ. 

Về điều này, đại diện VietKings cho biết trong các quy định ban hành về quy chế xác lập và quy chế thu phí xác lập kỷ lục, đơn vị này đã quy định rất rõ về trường hợp đăng ký kỷ lục có thu phí và được miễn giảm phí.

Theo đó, chi phí xác lập kỷ lục được dùng làm chi phí cho quá trình xác minh thông tin, tổ chức thực nghiệm đề xuất, xác lập kỷ lục, và một phần dùng để hỗ trợ và tài trợ cho các kỷ lục vì cộng đồng, kỷ lục ý chí.

Những chi phí này nhằm để duy trì sự hoạt động cho cả tổ chức, vì Vietkings hoạt động một cách độc lập, không có các khoản chi phí nào từ Nhà nước hay các nhà tài trợ. Tuy nhiên tiêu chí miễn giảm phí mà đơn vị này đưa ra cũng khá mơ hồ, kiểu như: kỷ lục cá nhân thực hiện mang tính giá trị nội dung sâu sắc, có chiều sâu văn hóa - lịch sử, các kỷ lục được thực hiện nhằm phục vụ lợi ích xã hội, cộng đồng, phục vụ công tác từ thiện, kỷ lục được thực hiện bởi người khuyết tật mang tính ý chí kỷ lục, kỷ lục về người cao tuổi…

Mặc dù vậy, với thực tế không ít kỷ lục chưa khiến mọi người tâm phục, khẩu phục, thậm chí có cảm giác như mang tính chất quảng cáo thương hiệu cho doanh nghiệp thì giá trị của cụm từ “kỷ lục Việt Nam” cũng vì thế mà giảm đi rõ rệt. Và đã đến lúc kỷ lục cần phải được xét duyệt một cách kỹ lưỡng, tránh tràn lan và tầm thường.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC