Thế giới

Bà Merkel rời ghế Thủ tướng: Đánh giá về 16 năm chèo lái nước Đức

Nguyễn Ngọc
ANTD.VN -  Mặc dù có những sai lầm, thiếu sót, nhưng 4 nhiệm kỳ cầm quyền của nữ Thủ tướng Đức đầu tiên trong lịch sử được đánh giá là rất thành công.

Báo Anh đánh giá về Thủ tướng Đức Angela Merkel

Ngày 02/12, Quân đội Đức (Bundeswehr) đã tổ chức “Đại quân lễ” (Großer Zapfenstreich) - nghi lễ trang trọng nhất của Bundeswehr đối với một nhân vật dân sự, để chia tay nữ Thủ tướng Angela Merkel, người đã điều hành quốc gia này trong 16 năm qua, để chuyển giao quyền lực cho ông Olaf Scholz.

Do tình hình đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, “Đại quân lễ” dành cho bà Merkel chỉ mời 200 quan khách, trong đó bao gồm 52 bộ trưởng đã từng phục vụ trong nhiệm kỳ của bà.

Là người từ nước xã hội chủ nghĩa - Cộng hòa Dân chủ Đức, bà là nữ lãnh đạo giữ chức vụ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Liên bang Đức. Trong 16 năm cầm quyền, bà Merkel đã dẫn dắt nước Đức và châu Âu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng.

Bình luận về sự kiện này, tờ báo Anh Daily Telegraph đã nhận xét rằng, bà Angela Merkel sau khi rời cương vị Thủ tướng Đức đã để lại một số dấu ấn tích cực cho các cộng sự của bà trong Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Đức và các đồng nghiệp châu Âu nói chung, nhưng bà cũng mắc nhiều sai lầm nghiêm trọng.

Tác giả bài báo lưu ý rằng, 10 năm trước, trong cuộc khủng hoảng nợ bùng phát ở Hy Lạp, bà Merkel đã bảo vệ được khả năng thanh toán của các ngân hàng Đức, nhưng để làm được điều này, bà đã phải đẩy một thành viên khác của Liên minh châu Âu “vào gầm xe buýt”.

Sau đó, Thủ tướng Đức đã vận động được Brussels áp dụng các biện pháp hà khắc đến mức đau đớn đối với các nước Nam Âu dưới dạng thắt chặt kinh tế và cải cách cơ cấu. Việc này đã để lại “những vết sẹo kinh tế và chính trị lâu dài trên gương mặt của toàn bộ Liên minh châu Âu”.

Giới quan sát gọi sai lầm thứ hai của bà Merkel là quyết định của Thủ tướng Đức ngừng sử dụng năng lượng hạt nhân sau thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima ở Nhật Bản. Bước đi như vậy, như tờ Daily Telegraph nhận xét, đã khiến Đức phải “phụ thuộc vào Nga về nhiên liệu”.

Một tính toán sai lầm không kém phần nghiêm trọng khác là sáng kiến của bà Merkel về việc mở cửa biên giới Cộng hòa Liên bang Đức cho người tị nạn vào năm 2015. Hậu quả của bước đi này hiện nay Liên minh châu Âu và đặc biệt là Đông Âu “đang cảm nhận rõ ràng”.

Bà Merkel rời ghế Thủ tướng: Đánh giá về 16 năm chèo lái nước Đức ảnh 1
Nữ Thủ tướng Angela Merkel đã rời chính trường Đức sau 16 năm cầm quyền

“Merkel cầm quyền như một người theo chủ nghĩa thực dụng cực đoan, thường xuyên liên minh với các đối thủ chính trị, đưa CDU vào một trong những vị thế tồi tệ nhất trong nhiều thập niên” - tờ báo Anh kết luận.

Tuy nhiên, trái với quan điểm của tờ báo Anh, nhiều tạp chí có uy tín và các học giả đánh giá rằng, bà Merkel là một nữ chính khách tài năng, đã từng lèo lái con thuyền nước Đức vượt qua nhiều khó khăn, đất nước luôn giữ vững sự ổn định kinh tế và chính trị, là một thành viên trụ cột của Liên minh châu Âu.

Đánh giá tổng quan về 16 năm cầm quyền của bà Merkel

Sau 4 nhiệm kỳ bà Merkel làm Thủ tướng, không ai nghi ngờ gì về vai trò dẫn đầu của Đức về mặt chính trị, tài chính và kinh tế trong Liên minh châu Âu. Hiện nay, đã có những ý kiến cho rằng, 16 năm cầm quyền của bà Merkel xứng đáng được gọi là “kỷ nguyên Merkel”.

Là chuyên gia có uy tín trong lĩnh vực vật lý và hóa học, nữ Thủ tướng Đức thường đưa ra các quyết định của mình dựa trên cơ sở số liệu và sự kiện khách quan.

Trong chính sách của bà Merkel cũng không có khái niệm về chủ nghĩa dân túy, nữ Thủ tướng Đức sẵn sàng bỏ qua quan điểm của Đảng mà bà là Chủ tịch, khi các luận chứng ủng hộ bước đi nào trái với quan điểm đó.

Về mặt đối ngoại, bà Merkel đã có những đóng góp vô giá vào sự phát triển của Liên minh châu Âu (EU), hội nhập châu Âu và củng cố khu vực đồng euro, củng cố sự kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng và tài chính, trong khi đó vẫn giữ được sự độc lập tương đối trong chính sách của đất nước.

Ví dụ như bất chấp sự phản đối của Mỹ và thậm chí một số đối tác châu Âu, nhân danh lợi ích quốc gia, bà Merkel đã ký thỏa thuận “Dòng chảy phương Bắc-2” (Nord Stream-2) với Nga, hành động mà một số đồng minh của Đức gọi là “phản bội lợi ích của phương Tây”.

Bà Merkel cũng được đánh giá cao vì đã góp phần cứu vãn khủng hoảng nợ của Hy Lạp, cũng như đã giải tỏa tình hình dòng người tị nạn đến châu Âu và đấu tranh không khoan nhượng chống đại dịch COVID-19.

Bà Merkel rời ghế Thủ tướng: Đánh giá về 16 năm chèo lái nước Đức ảnh 2
Bà Angela Merkel trong “Đại quân lễ”

Bà cũng là một nhà lãnh đạo châu Âu chủ chốt trong “Bộ tứ Normandy”, đóng góp to lớn vào việc đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, chấm dứt cuộc nội chiến ở vùng Donbass, phía đông Ukraine.

Về kinh tế-xã hội, dưới thời bà Merkel, nền kinh tế Đức không xảy ra cú sốc lớn nào, vượt qua được cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và tương đối thành công trong việc khắc phục khủng hoảng đại dịch COVID-19 bằng cách khuyến khích nhu cầu người tiêu dùng.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), mặc dù GDP của Đức bị giảm do đại dịch COVID-19, nhưng vẫn vượt xa nhóm cường quốc khác trong G7 như: Canada, Anh, Pháp và Nhật Bản.

Sự thành công của nền kinh tế Đức được biểu thị rõ ràng bằng các số liệu: Hiện nay, 40% tổng sản lượng công nghiệp trong khu vực đồng tiền chung châu Âu do Đức nắm giữ; trong một năm rưỡi vừa qua, thu nhập hộ gia đình ở Đức ngày càng tăng lên.

Tuy nhiên, một trong những thành tựu quan trọng nhất của thời Merkel là khả năng tạo việc làm cao, tỷ lệ thất nghiệp ở Đức đã giảm xuống dưới 6% (số liệu tháng 8 năm 2021), đặc biệt là đối với phụ nữ. Đức là nước có tỷ lệ phụ nữ đi làm cao nhất trong tất cả các nước G-7.

Trong số các sai lầm, giới chuyên gia nêu lên ba vấn đề chính là: Tình hình nhân khẩu học (dân số không gia tăng, dẫn đến phải sử dụng nhiều lao động nhập cư); sự tụt hậu so với các nước phát triển trong lĩnh vực ứng dụng đổi mới (đối với các ngành nghề mới hình thành) và sự thất bại trong đàm phán ký kết Hiệp định Thương mại Tự do giữa EU và Hoa Kỳ do bà Angela Merkel khởi xướng.

Mặc dù có những sai lầm, thiếu sót nhưng với những thành công lớn lao như trên, người dân Đức đánh giá là bà Merkel sẽ đi vào lịch sử với hình ảnh một chính trị gia có nhiều đóng góp to lớn với đất nước.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC