Thế giới

[Ảnh] Vì sao hàng loạt nước ‘đứng ngồi không yên’ khi Thổ Nhĩ Kỳ thử nghiệm S-400?

Hải Yến
ANTD.VN -  Vào đầu tháng 10-2020, tổ hợp tên lửa phòng không S-400 của Thổ Nhĩ Kỹ đã được đưa đến Biển Đen, khu vực phía Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, để thực hiện một đợt thử nghiệm mới. Động thái này có khả năng làm gia tăng mối quan ngại giữa các đồng minh NATO cũng như giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các nước láng giềng.
Với việc đưa S-400 đến thành phố Sinop bên bờ Biển Đen hôm 6-10, Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đang lên kế hoạch thử nghiệm radar và có thể là bắn đạn thật ở khu vực này. Một thông báo đã được đưa ra cho các phi công, yêu cầu tất cả các máy bay tránh khu vực đó.
Trước đó, trong cuộc thử nghiệm đầu tiên vào tháng 11-2019, các máy bay phản lực F-16 và F-4 của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị radar S-400 nhắm mục tiêu trong một cuộc tấn công giả khi chúng bay qua Thủ đô Ankara.
Gần đây vào tháng 8-2020, một chiếc F-16 của Không quân Hy Lạp đã bị radar của S-400 phát hiện ở khu vực Địa Trung Hải khi trở về sau một cuộc tập trận quân sự đa quốc gia. Thổ Nhĩ Kỳ bị chỉ trích gay gắt vì hành động chống lại đồng minh NATO này.
S-400 là một trong những hệ thống phòng không tiên tiến nhất trên thế giới. Nó có thể phát hiện và theo dõi vật thể bay ở tầm thấp cũng như tầm cao để rồi phóng hàng loạt tên lửa vào mục tiêu ở khoảng cách lên tới 400km.
Theo so sánh trong bài phân tích trên trang Al Jazeera, hệ thống Patriot hiện đại nhất của Mỹ chỉ có thể bắn một tên lửa tại một thời điểm và đi được quãng đường khoảng 100km.
Tên lửa của S-400 có khả năng điều khiển cao, đạt tốc độ lên tới 14 lần tốc độ âm thanh và có thể chuyển hướng mạnh, tấn công và tiêu diệt bất kể mục tiêu cố gắng làm gì. Nói tóm lại, đây là thứ vũ khí “chết người” hàng đầu.
Nhưng S-400 cũng là vũ khí gây tranh cãi nhất của Thổ Nhĩ Kỳ. Ankara đã nhận 4 tổ hợp tên lửa trị giá 2,5 tỷ USD đầu tiên vào tháng 7-2019, bất chấp phản đối gay gắt của Mỹ.
Để trả đũa, Washington loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình máy bay chiến đấu tàng hình F35 vì không thể để họ cùng lúc sở hữu và vận hành hệ thống vũ khí của đối thủ tiềm năng được thiết kế để bắn hạ máy bay do Mỹ sản xuất.
Lý do, nếu người Nga trong vai trò hỗ trợ cho S-400 ở Thổ Nhĩ Kỳ, họ sẽ thu được thông tin quan trọng về chiến đấu cơ hiện đại của Mỹ. Các thượng nghị sĩ Mỹ đã đưa ra phương án trả tiền để Thổ Nhĩ Kỳ không bao giờ sử dụng S-400 nhưng không khả thi
Bên cạnh đó, S-400 cũng khiến các nước láng giềng của Thổ Nhĩ Kỳ lo lắng. Hy Lạp, nước đang vận hành phiên bản cũ hơn, S-300, đặc biệt lo ngại khi căng thẳng giữa hai thành viên NATO đang âm ỉ trong khi S-400 cho phép Thổ Nhĩ Kỳ bao phủ toàn bộ Aegean và đông Địa Trung Hải.
Cuối những năm 1990, CH Cyprus mua S-300 khiến Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng phản đối rằng Cyprus sẽ có thể thống trị vùng trời giữa họ với một phần lớn miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ. Kết quả, Hy Lạp buộc phải tiếp nhận hệ thống này và chuyển nó đến đảo Crete để tránh hành động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ.
Mặt khác, hệ thống tên lửa chiếm ưu thế trên không của đối phương là vũ khí mạnh có thể lật ngược cán cân chiến lược quân sự. Thế nên, có thêm lo ngại rằng S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ có thể bị sử dụng một cách phi pháp khi nó có khả năng bao phủ hầu hết lãnh thổ Syria.
Một khẩu đội được đặt tại biên giới gần Gaziantep, Thổ Nhĩ Kỳ có thể tác chiến đối với các máy bay ở xa như Damascus, Beirut, và chắc chắn có thể tiếp cận bất kỳ máy bay Nga nào tại căn cứ của Nga ở Khmeimim gần Latakia, Syria
Hiện vẫn chưa rõ Nga sẽ phản ứng như thế nào nếu hệ thống phòng không S-400 được triển khai chống lại máy bay Nga. Kịch bản này hoàn toàn có thể xảy ra trong tương lai gần khi hai nước nhận thấy mình đang ủng hộ các phe đối lập ở Syria và Libya.
Thổ Nhĩ Kỳ đang tham gia ở 2 “điểm nóng” là miền Bắc Syria và miền Trung Libya. S-400 có khả năng bắn hạ kẻ thù một cách dễ dàng nhưng cũng sẽ trở thành mục tiêu hàng đầu của bất kỳ kẻ thù nào. Đó chính là sự cám dỗ và nguy cơ của hệ thống phòng không tiên tiến này.

Theo Al Jazeera

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC