Thế giới

[ẢNH] Taliban bội ước, Mỹ bất lực, đặc nhiệm Afghanistan giờ đây bị săn lùng ráo riết

Việt Hùng

ANTD.VN - Trái ngược với tuyên bố xóa bỏ hận thù, ân xá cho quân nhân chính phủ, giờ đây Taliban đang trùy lùng gắt gao binh sĩ Afghanistan đặc biệt là thành viên lực lượng đặc nhiệm từng chiến đấu chống họ, hiện các binh sĩ này phải trốn chạy, ẩn nấp ở những vùng hẻo lánh để tránh bị bắt và hành quyết.

"Chúng tôi không muốn lặp lại bất kỳ cuộc chiến hay xung đột nào. Những hận thù đã chấm dứt và chúng tôi muốn sống hòa bình. Chúng tôi không muốn có bất kỳ kẻ thù nào ở trong và ngoài nước", phát ngôn viên Taliban Zabihullah Mujahid cho biết trong cuộc họp báo hôm 17/8/2021 sau khi họ chiếm Kabul.
Theo Mujahid, thủ lĩnh tối cao của Taliban đã tuyên bố lệnh ân xá chung, cam kết đảm bảo an toàn cho các nhà thầu, phiên dịch viên từng làm việc cho Mỹ và đồng minh, cũng như binh sĩ thuộc lực lượng chính phủ chiến đấu chống lại Taliban những năm qua, cùng các gia đình nỗ lực rời khỏi Afghanistan.
"Chúng tôi đã ân xá cho mọi người, vì lợi ích của sự ổn định và hòa bình tại Afghanistan", Mujahid tuyên bố, đồng thời kêu gọi người dân ở lại vì họ là tài sản của quốc gia.
Taliban dường như đang tìm cách tạo bầu không khí kiềm chế và ôn hòa ở Afghanistan, với tuyên bố ân xá chung cho toàn bộ quan chức chính phủ và kêu gọi họ quay lại làm việc. "Các bạn nên bắt đầu cuộc sống thường ngày với tâm thế tự tin", tuyên bố hôm 17/8 có đoạn.
Bên cạnh đó Taliban cũng cam kết mở hành lang an toàn cho những người dân được phép di tản, cam kết không ngăn chặn hay tấn công người dân đang muốn rời khỏi đất nước. Tuy nhiên thực tế có vẻ lời hứa của Taliban không được thực hiện đầy đủ.
"Chúng tôi có các thông tin cho hay Taliban đang chặn những người Afghanistan muốn đến sân bay để rời khỏi đất nước, trái với tuyên bố công khai của họ và cam kết của họ với chính phủ chúng ta", Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman nói với các phóng viên tại thủ đô Washington hôm 18/8.
Một số nguồn tin cho biết, lính Taliban thiết lập các trạm kiểm soát ở mọi ngả đường ra sân bay, cản trở, thậm chí đánh đập, bắn cảnh cáo người dân tìm cách đi qua chốt chặn. Bên cạnh đó, một chiến dịch quy mô nhằm truy lùng các binh lính đặc biệt là thành viên của Lực lượng Đặc nhiệm Afghanistan.
Hàng đoàn binh sĩ trên xe bọc thép và xe bán tải tăng tốc băng qua sa mạc để đến Iran. Các phi công quân đội cố gắng bay thấp và nhanh nhất có thể để đến nơi an toàn ở vùng núi Uzbekistan. Một số binh sĩ khác thậm chí còn đi bộ về các khu vực biên giới nhằm tránh sự truy lùng của Taliban.
Họ là những thành viên lực lượng vũ trang Afghanistan đang tìm mọi cách chạy đến các quốc gia lân cận, khi Taliban nhanh chóng giành quyền kiểm soát đất nước.
Những người khác đầu hàng và được trở về nhà. Một số vẫn cầm vũ khí và gia nhập bên chiến thắng. Tuy nhiên số phận của hàng chục ngàn lính đặc nhiệm thường thê thảm hơn, do bị Taliban coi là nguy hiểm nên họ bị truy lùng và sát hại. (Hình ảnh binh sĩ Afghanistan đi bộ qua khu vực phía đông Thổ Nhĩ Kỳ để đến Iran hôm 17/8).
Quân đội Afghanistan với quân số được báo cáo lên tới 300.000 người được Mỹ đầu tư tới 83 tỷ USD suốt hai thập niên qua để trang bị, huấn luyện nhằm đối đầu với Taliban.
Dù trong số 300.000 có không ít "binh sĩ ma", một số lượng không nhỏ chấp nhận đầu hàng, nhưng vẫn còn đó hàng chục nghìn binh sĩ, lính đặc nhiệm Afghanistan khác, những người quyết tâm chiến đấu đến cùng, đang bị bỏ lại phía sau. Họ hiện phải chạy trốn, ẩn nấp và bị Taliban săn đuổi và sát hại.
"Không có đường thoát", Farid, lính đặc nhiệm Afghanistan, cho biết trong tin nhắn gửi cho một binh sĩ Mỹ từng cùng chiến đấu với anh. Farid đang lẩn trốn ở vùng đồi núi phía đông đất nước, bị mắc kẹt sau khi các đơn vị quân đội chính quy xung quanh anh đầu hàng Taliban. "Tôi cầu nguyện mình sẽ được cứu".
Taliban đang săn lùng những người họ cho rằng từng hợp tác, chiến đấu bên cạnh các lực lượng Mỹ và NATO.
Theo các cựu quan chức Afghanistan giấu tên, Taliban thường đe dọa trừng phạt thành viên gia đình nếu người mà họ tìm kiếm không chịu nộp mình. Vì thế dù kiên cường, nhưng không ít binh sĩ Afghanistan phải nộp mình do không thể chịu đựng được cảnh người thân bị tra tấn, thậm chí mất mạng vì mình.
Taliban đang rà soát ráo riết hồ sơ tại Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ cũng như trụ sở cơ quan tình báo Afghanistan nhằm tìm kiếm các đặc vụ ngầm.
Tổng thống Afghanistan nhanh chân bỏ chạy, không có sự đàm phán chuyển giao quyền lực, quân đội sụp đổ nhanh không kịp hủy tài liệu, giờ đây số phận hàng chục ngàn binh lính Afghanistan bị đặt trong vòng nguy hiểm do Taliban bội ước.
Ngày càng có nhiều báo cáo về việc các binh sĩ chính phủ bị trả thù một cách tàn bạo khi bị Taliban phát hiện.
Một cựu thông dịch viên của đặc nhiệm Mỹ cho hay anh từng chứng kiến một người đàn ông bị bắn chết tại chỗ cách anh vài bước chân, chỉ vì Taliban tình nghi người này làm việc cho các lực lượng nước ngoài.
Tại thành phố phía nam Kandahar, một video do kênh truyền hình RTA của Afghanistan đăng trên mạng xã hội hồi tuần trước cho thấy hàng chục thi thể bị bỏ lại bên đường, rất nhiều trong số đó được cho là binh sĩ và quan chức Afghanistan bị Taliban hành quyết và không qua xét xử.
Trên sổ sách, quân số lực lượng an ninh Afghanistan là khoảng 300.000 người. Nhưng do tham nhũng, đào ngũ và thương vong, chỉ 1/6 trong số đó thực sự tham chiến chống Taliban trong năm nay, các quan chức Mỹ cho biết.
Hàng nghìn binh sĩ đã đầu hàng khi Taliban càn quét qua đất nước, từ bỏ vũ khí khi được hứa hẹn đảm bảo an toàn.
Taliban đến nay vẫn giữ đúng cam kết và họ dường như chỉ tập trung vào việc truy sát 18.000 binh sĩ Afghanistan trong đó bao gồm lính đặc nhiệm, biệt kích, lực lượng phản gián của quân đội chính phủ.
Một số người ẩn náu tại Thung lũng Panjshir, một khu vực chiến lược ở phía bắc Kabul, nơi vài lãnh đạo Afghanistan đang tìm cách tập hợp lực lượng trong phong trào "kháng chiến" để chống Taliban. Họ được cho là có khoảng 2.000-2.500 người.
Tỉnh Panjshir, nằm ở phía bắc thủ đô Kabul, là nơi duy nhất còn giữ vững tinh thần chiến đấu trước Taliban.
Nhiều đoạn video trên mạng xã hội cho thấy các chính trị gia tiềm năng đang tụ tập tại Panjshir. Trong số đó có Phó tổng thống Saleh, Bộ trưởng Quốc phòng, tướng Bismillah Mohammadi và ông Ahmad Massoud, con trai cố lãnh đạo Liên minh phương Bắc Ahmed Shah Masoud, người từng bị Taliban ám sát vào năm 2001.
Tại sân bay Kabul, vài trăm lính đặc nhiệm từ Tổng cục An ninh Quốc gia (NDS) đang giúp đỡ hàng nghìn binh sĩ, thủy quân lục chiến Mỹ giám sát việc sơ tán người người nước ngoài và cả người dân Afghanistan.
Theo thỏa thuận với phía Mỹ, các quân nhân Afghanistan sẽ là những người cuối cùng rời đi, đóng vai trò như đội chặn hậu.
Những lính đặc nhiệm từ NDS có lý do để sợ hãi. Các đơn vị của họ đã hạ không ít chiến binh và thủ lĩnh Taliban, khiến nhóm nung nấu ý định trả thù. Thực tế đã chứng kiến, ngay cả khi họ đầu hàng cũng sẽ bị Taliban hành quyết ngay lập tức.
Taliban bắt đầu tìm đến nhà các quan chức tình báo cấp cao Afghanistan không lâu sau khi tiến vào Kabul hôm 15/8.
Tại nhà của Rahmatullah Nabil, một cựu lãnh đạo NDS đã rời đất nước trước khi Taliban nắm quyền kiểm soát, nhóm mang theo các thiết bị thăm dò để quét toàn bộ nơi ông cư trú, theo một cựu quan chức Afghanistan
Tại căn hộ của một quan chức chống khủng bố khác, Taliban để lại thư yêu cầu ông đến trình diện tại Ủy ban Quân đội và Tình báo của nhóm ở Kabul. Bản sao bức thư, đề ngày 16/8, đã được đưa vào một báo cáo mật gửi lên Liên Hợp Quốc, dù tên và chức danh của quan chức đã bị xóa đi.
Các quan chức chống khủng bố chịu trách nhiệm giám sát lực lượng đặc nhiệm săn lùng lãnh đạo Taliban và trong bức thư, Taliban nhấn mạnh "Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan coi ông là một người quan trọng".
Taliban đồng thời cảnh báo nếu quan chức chống khủng bố này không trình diện như lệnh, các thành viên gia đình ông sẽ bị bắt và trừng phạt.
Theo báo cáo, Taliban đã lên danh sách người họ muốn thẩm vấn và trừng phạt cũng như vị trí của những người này.
Nhóm còn đi đến từng nhà "bắt hoặc dọa giết thành viên gia đình của các mục tiêu trừ khi họ tự nộp mình".
Taliban cũng ráo riết mở rộng mạng lưới chỉ điểm, đồng thời gây sức ép lên nhà thờ Hồi giáo và các "thương nhân Hawala",
"Thương nhân Hawala", đây là những kẻ buôn tiền trên thị trường chợ đen, buộc họ giúp nhóm tìm kiếm những thành viên lực lượng an ninh bị truy lùng, theo các báo cáo và lời kể nhân chứng.
Giới chức Lầu Năm Góc cho biết, họ sẽ sơ tán các binh sĩ quân đội Afghanistan nếu họ đến được sân bay Kabul, nhưng không rõ kế hoạch này sẽ được triển khai như thế nào.
Khác với các thông dịch viên từng làm việc với binh sĩ Mỹ hay những công dân Afghanistan làm việc cho đại sứ quán Mỹ, các thành viên lực lượng vũ trang Afghanistan không nằm trong chương trình cấp thị thực đặc biệt của chính phủ Mỹ.
Vì thế các binh sĩ Afghanistan sẽ phải tích cực hơn trong việc tìm kiếm sự di tản của Mỹ và đồng minh. Tuy vậy trước tiên, điều họ cần làm là phải vượt qua những tay súng Taliban đang chốt chặn quanh sân bay Kabul.
Một khi họ bị phát hiện và bắt giữ, thì gần như nắm chắc "số phận đã an bài" với những tra tấn, thậm chí bị xử tử mà không cần xét xử.

Tổng hợp

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC