Thế giới

[ẢNH] Ba 'thùng thuốc súng' nguy cơ thổi bùng xung đột Nga - Thổ Nhĩ Kỳ

Việt Dũng
ANTD.VN - Quan hệ Nga - Thổ Nhĩ Kỳ vẫn luôn phức tạp, bên cạnh hợp tác trên nhiều lĩnh vực thì giữa hai nước luôn tiềm ẩn những nguy cơ dẫn tới xung đột vũ trang.
Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành 3 cuộc chiến "ủy nhiệm" cùng lúc, cụ thể là tại Syria, Libya và Nagorno-Karabakh. Tuy nhiên Ankara giành chiến thắng áp đảo tại Azerbaijan, khiến địa bàn chiến lược này nằm trong tầm ảnh hưởng của Tổng thống Erdogan.
Hiện Nga đang cố gắng vãn hồi danh dự tại Syria, khi chiến trường Libya tỏ ra kém quan trọng và chưa có thay đổi lớn, những biểu hiện gần đây cho thấy chiến dịch tổng tấn công vào tỉnh Idlib nhiều khả năng sắp diễn ra, tức là thỏa thuận với Ankara bị xé bỏ.
Giới phân tích cho rằng tại một giai đoạn nhất định, việc chia Idlib thành hai phần như hiện nay tỏ ra có ý nghĩa, giúp tạm dừng hoạt động quân sự, dồn phiến quân đối lập về một địa điểm và cho Damascus thời gian nghỉ ngơi.
Thổ Nhĩ Kỳ đã tiếp nhận phía Bắc Idlib và hoàn thành thiết lập "vành đai an ninh" dọc theo biên giới của mình, trong khi nửa phía Nam tỉnh này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền Damascus.
Mặc dù vậy tình trạng trên không thể tiếp diễn vô thời hạn và Tổng thống al-Assad chắc chắn không muốn để mất thêm một phần lãnh thổ nữa (sau tỉnh Afrin) vào tay Thổ Nhĩ Kỳ.
Quân đội chính phủ Syria (SAA) đã dồn về đây một lực lượng lớn, sẵn sàng cho trận đánh quyết định, câu hỏi duy nhất là khi nào nỗ lực này sẽ diễn ra và Nga đóng vai trò gì trong đó.
Hiện Moskva đã đưa ra rất nhiều tuyên bố chống lại Ankara, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ cũng tăng cường lực lượng đáng kể tới Idlib, một cuộc chiến trực diện giữa hai bên có thể bùng nổ bất cứ lúc nào.
Ngoài nguy cơ xung đột trên chiến trường Syria, yếu tố tiếp theo có thể làm bùng phát căng thẳng giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ chính là vấn đề liên quan đến kinh tế.
Nga bị cáo buộc đang gây sức ép lên châu Âu bằng cách tạo ra tình trạng thiếu "nhiên liệu xanh", buộc các quan chức EU phải nhanh chóng cấp giấy phép cho hoạt động của đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 2.
Tuy nhiên đối với Tập đoàn năng lượng Gazprom, toàn bộ trò chơi có thể bị phá vỡ bởi Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia đang vận động để biến thành một trung tâm khí đốt lớn của khu vực.
Ankara đa dạng hóa các nguồn cung cấp năng lượng của mình càng nhiều càng tốt: đó là Dòng chảy Xanh và Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ từ Nga, các đường ống trục từ Azerbaijan và Iran, cũng như nhiều cảng khí hóa lỏng (LPG) trên bờ biển.
Năm 2020 khi giá LPG đi xuống, Ankara bắt đầu giảm mua khí đốt từ Nga một cách có hệ thống, ngay cả khi có khả năng bị phạt, bởi việc sử dụng LPG tại thời điểm đó mang lại nhiều lợi nhuận hơn.
Năm nay do mùa Đông lạnh giá và việc tiêu thụ LPG tăng cao, giá thành của nó đã lên mức bất thường và Thổ Nhĩ Kỳ một lần nữa quay trở lại mua nhiên liệu trực tiếp từ Gazprom, mức tăng trong nửa đầu năm 2021 lên tới 14,64 tỷ m3, tức 209%.
Nói cách khác, bằng cách thay thế phần chênh lệch giá của LPG bằng khí đốt Nga, Thổ Nhĩ Kỳ có cơ hội bán lại khối lượng LPG đã ký hợp đồng trước đó cho châu Âu vào đúng thời điểm thiếu năng lượng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch của Nga.
Nguy cơ thứ ba là tham vọng bành trướng của Thổ Nhĩ Kỳ, gần đây trên báo chí xuất hiện thông tin về các vấn đề sức khỏe của Tổng thống Turkmenistan Berdymukhamedov, sở dĩ Ankara và Moskva đặc biệt quan tâm đến quốc gia này vì những lý do sau.
Thứ nhất, Turkmenistan là quốc gia nói tiếng Turkic duy nhất thẳng thừng bác bỏ tham gia dự án “Turan vĩ đại” của Tổng thống Erdogan, họ cũng từ chối trở thành thành viên Tổ chức Hiệp ước phòng thủ tập thể - CSTO.
Thứ hai, Turkmenistan có trữ lượng khí đốt lớn. Nếu "đường ống dẫn khí đốt xuyên Caspian" được xây dựng trong tương lai thì khí đốt của Turkmenistan có thể chảy đến EU thông qua Azerbaijan và Thổ Nhĩ Kỳ, cạnh tranh trực tiếp với Nga.
Thứ ba, Turkmenistan với vị trí láng giềng Afghanistan có thể trở thành hướng đi hứa hẹn nhất cho sự bành trướng của Taliban. Nga đang đặc biệt lo ngại sự xuất hiện yếu tố Thổ Nhĩ Kỳ, bởi giữa Ankara và Kabul đã có tiếng nói chung trong một số vấn đề.
Do vậy nếu những thay đổi thực sự diễn ra ở Ashgabat thì Ankara có thể tham gia tích cực bằng cách mở một mặt trận "ủy nhiệm" khác chống lại Nga ở Trung Á, nếu điều này trở thành hiện thực thì Moskva sẽ phải phản ứng ra sao?
Ở giai đoạn này, một cuộc tấn công thông qua "lực lượng ủy nhiệm" của Nga ở Idlib là hoàn toàn có thể xảy ra để làm suy yếu vị thế, hoặc thậm chí trục xuất hoàn toàn quân Thổ Nhĩ Kỳ khỏi phía Bắc Syria.
Đồng thời nếu viễn cảnh trên xảy ra còn làm trầm trọng thêm vấn đề người tị nạn của Ankara, buộc Tổng thống Erdogan phải hạn chế mở "mặt trận mới", qua đó giữ ổn định tình hình xung quanh nước Nga.

Theo Reporter

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC